Yüksek Yoğunluklu Şok Dalga ile Peyronie Hastalığı Tedavisi
1. Şok Dalga (ESWT) Tedavisinin Peyroni’de Temel Amacı Nedir?
Peyroni hastalığında şok dalga tedavisi (ESWT), penisin tunika albuginea tabakasındaki sert fibrotik plakların üzerine dışarıdan akustik enerji verilerek uygulanan, tamamen ameliyatsız ve dokuya zarar vermeyen bir yöntemdir.
Bu tedavinin temel hedefleri şunlardır:
Ağrıyı hızlı bir şekilde azaltmak
Fibrotik plak üzerinde mikro düzeyde yeniden şekillenme (remodeling) oluşturmak
Plak dokusunun elastikiyetini artırmak ve sertliğini azaltmak
Hastalığın ilerlemesini yavaşlatmak
Damar dokusunu olumlu etkileyerek ereksiyon kalitesini artırmak
Diğer tedavilerin etkinliğini yükseltmek için altyapı hazırlamak
Bu nedenle ESWT, Peyroni tedavisinde tek başına bir mucize değil; fakat doğru hastada, doğru dönemde kullanıldığında çok değerli bir tedavi aracıdır.
2. ESWT’nin Peyroni Hastalığındaki Bilimsel Etki Mekanizması
Peyroni’de plak dokusu normal cilt ya da kas dokusundan çok farklıdır. Daha serttir, elastikiyeti azalmıştır ve kanlanması düşüktür. Şok dalgasının etkisi tam da bu farklılıklar üzerinden şekillenir.
a) Mikrotravma Ve Yeniden Modelleme (Remodeling)
ESWT, plak içine mikroskobik düzeyde kontrollü travma oluşturur.
Bu mikrotravma sayesinde:
• Plak dokusunda parçalanma ve incelme başlar
• Vücut bu bölgeyi iyileştirmek için doku yenileme sinyalleri üretir
• Fibrozis sertliği azalır, doku daha esnek hale gelir
Bu etkinin sonucunda eğrilikte dramatik düzelme değil, fakat ileri eğriliklerin ilerlememesi ve hafif eğriliklerde yumuşama beklenir.
b) Ağrı İletiminin Baskılanması
Akut dönem Peyroni’de ağrı, plak çevresindeki sinir uçlarından kaynaklanır.
ESWT dalgaları, ağrı sinyallerini taşıyan sinir liflerini modüle ederek:
• İlk seanslardan itibaren ağrıyı ciddi oranda azaltır
• Kas ve doku kontraksiyonlarını baskılar
• İlişki sırasında oluşan hassasiyeti yok eder
Bu etki, ESWT’nin en güçlü ve en tutarlı sonuç verdiği alandır.
c) Neovaskülarizasyon: Yeni Damar Oluşumu
Şok dalgaları peniste mikrodamar oluşumunu artırır.
Bu sayede:
• Plak çevresindeki oksijenlenme artar
• Doku iyileşmesi hızlanır
• Sertleşme fonksiyonuna katkı sağlanır
Özellikle sertleşme sorunu eşlik eden Peyroni hastalarında bu etki büyük avantaj sağlar.
d) İltihabi Yanıtın Düzenlenmesi
ESWT, Peyroni’nin akut döneminde aktif olan inflamatuvar süreci baskılar. Bu, hastalığın stabil faza daha kontrollü ve daha az doku hasarıyla geçmesini sağlar.
3. ESWT Hangi Peyroni Hastasında Daha Etkilidir?
Şok dalga tedavisinde en kritik konu doğru hasta seçimidir.
Akut Dönem (İlk 6–18 Ay) – En Yüksek Fayda
• Ağrı mevcut
• Plak sertleşmesi yeni
• Eğrilik henüz tam oturmamış
• Doku remodeling potansiyeli yüksek
Bu dönemde ESWT’nin en güçlü etkisi gözlemlenir.
Hafif–Orta Eğrilik Derecesi (< 40°)
Enerjinin plak üzerine etkisi daha homojendir. Bu hastalarda plak yumuşaması ve ağrı azalması ile birlikte ilişki kalitesi belirgin artar.
Ağrı Şikâyeti Olan Hastalar
ESWT’nin en dramatik sonucu ağrıda hızlı azalmadır. Literatürde bu grup en yüksek memnuniyet oranına sahiptir.
Sertleşme Problemi Eşlik Eden Peyroni Hastaları
Penil kanlanmayı artırdığı için, hafif–orta erektil disfonksiyonu olan erkeklerde oldukça faydalıdır.
4. Hangi Hastalarda ESWT Daha Sınırlı Sonuç Verir?
İleri Derece Eğrilik (> 60–70°)
Bu hastalarda şok dalgasının açısal deformiteyi düzeltme gücü sınırlıdır.
Yine de:
• Ağrı azalması
• Dokunun yumuşaması
• Cerrahi sonrası oluşabilecek deformitelerin azalması
gibi faydalar görülebilir.
Kalsifik Plak
Kireçlenmiş plak dokusunda enerji dağılımı farklıdır. Tek başına büyük değişiklik yaratması zor olmakla birlikte kombine tedavilerde yine fayda sağlar.
Uzun Süreli Kronik Hastalık
Plak tamamen oturmuşsa ve 18 aydan uzun süredir değişim yoksa, ESWT dokuda sınırlı etkiler üretir. Yine de ağrı azalması ve sertleşme artışı açısından faydalıdır.
5. ESWT Tedavisi Nasıl Uygulanır? İşlem Adımları
Tedavi son derece konforludur ve genellikle 15–20 dakika sürer.
Uygulama adımları:
Hasta muayene masasına alınır
Plak bölgesi belirlenir
Penis üzerine iletken jel uygulanır
Şok dalga başlığı plak ve çevresine temas ettirilir
Ortalama 1500–3000 atım arasında enerji verilir
Seans bitiminde hasta hemen günlük hayatına döner
Anestezi gerekmez, ağrı yoktur.
6. ESWT Tedavi Protokolü (Seans Sayısı Ve Aralıkları)
Türkiye ve dünya literatüründeki standart protokoller şu şekildedir:
• Haftada 1 veya 2 seans
• Toplam 4–6 hafta, yani 6–12 seans
• İhtiyaca göre 2. kür uygulanabilir
• Akut dönemde 1 kür genellikle yeterlidir
• Kronik dönemde kombine kürler gerekebilir
7. ESWT Tedavisinin Başarı Ölçümleri
Tedavi sonrası şu parametreler değerlendirilebilir:
• Ağrı skoru
• Eğrilik derecesi
• Plak dokusunun yumuşaklığı
• Sertleşme kalitesi
• İlişki sırasında hissedilen değişim
• Penisin genel fonksiyonelliği
• Hastanın memnuniyeti
Özellikle ağrı azalması, başarıyı gösteren en erken bulgudur.
8. ESWT Tedavisinin En Güçlü Etkisi: Ağrı Yönetimi
Peyroni’nin akut dönemindeki ağrı:
• ESWT ile çok hızlı geriler
• Çoğu hasta ilk 1–3 seansta belirgin rahatlama hisseder
• Ağrı tamamen kaybolabilir
Bu etki sayesinde hastalar ilişkiden kaçınmayı bırakır, psikolojik yük hafifler.
9. Plak Üzerindeki Etkisi: Yumuşama, İncelme Ve Stabilizasyon
ESWT plak dokusunu tamamen yok etmez; ancak:
• Sert dokunun elastikiyeti artar
• Plak daha düz bir yapıya dönüşebilir
• Plak kenarları daha yumuşak hale gelir
• Eğriliğin ilerleme hızı durur
Stabil bir hastalık fazı tedavinin ana hedeflerinden biridir.
10. Eğrilik Üzerindeki Etki Düzeyi
Gerçekçi olarak:
• Akut dönemde eğrilik artışı durur
• Hafif eğriliklerde (20–30 derece) küçük düzelmeler olabilir
• İleri eğriliklerde açısal düzeltme sınırlıdır
• Traksiyon, PRP veya Exosome ile kombine edildiğinde sonuçlar güçlenir
Yani ESWT tek başına bir “eğrilik düzeltme tedavisi” değildir; fakat eğriliği stabil tutmak için çok değerlidir.
11. Sertleşme Kalitesi Üzerindeki Etki
Penis damar yapısı ESWT’den ciddi şekilde faydalanır.
Etkileri:
• Mikrodamar oluşumu artar
• Dokunun oksijenlenmesi yükselir
• Penis duyusu artabilir
• Ereksiyon daha sert hale gelebilir
Eğer Peyroni’ye eşlik eden hafif damar tipi sertleşme bozukluğu varsa, ESWT genellikle çift yönlü fayda sağlar.
12. ESWT’nin Cerrahi Kararı Üzerindeki Rolü
Bazı hastalarda ESWT:
• Cerrahi ihtiyacını erteleyebilir
• Eğriliğin ilerlemesini durdurarak cerrahiyi daha minimal hale getirebilir
• Traksiyon ve enjeksiyon tedavileri ile kombine edilerek cerrahiden kaçınmayı sağlayabilir
Ama ileri eğriliklerde veya ciddi fonksiyon kaybında cerrahinin yerini almaz.
13. ESWT’nin Avantajları
• Tamamen ameliyatsız
• İyileşme süresi gerekmez
• Acı ve yan etki minimal
• Seanslar kısa ve konforlu
• Sertleşmeyi destekleyebilir
• Tedaviden hemen sonra günlük yaşama dönüş
• Kombinasyon tedavilerine çok uygun
• Akut dönemde hastalık kontrolünde çok etkili
14. ESWT’nin Dezavantajları
• Her hastada aynı yanıt oluşmaz
• İleri eğriliklerde tek başına yeterli değildir
• Kronik dönemde etkisi azalır
• Plak kaybı değil, plak remodeling sağlar
• Birkaç seans gerekir
• Beklenti yönetimi önemlidir
15. Şok Dalga Tedavisi Ne Zaman Başlamalıdır?
En uygun zaman akut dönemdir. Yani:
• İlk 6–18 ay
• Ağrının olduğu dönem
• Eğriliğin değişken olduğu dönem
• Plak sertleşmesinin tam oturmadığı dönem
Bu aşamada tedavi hem ağrıyı giderir hem de deformite gelişimini kontrol altına alır.
16. ESWT İle Kombine Edilebilen Tedaviler
En iyi sonuçlar çoğunlukla kombinasyon protokollerinde alınır. Örneğin:
• PRP tedavisi
• Exosome / kök hücre temelli tedaviler
• Pentoksifilin veya L-arginin
• Hyaluronidaz uygulamaları
• Traksiyon cihazı
• Penis fizyoterapisi
Bu kombinasyonlar özellikle akut dönemde çok etkilidir.
17. Yan Etkiler: En Güvenli Peyroni Tedavilerinden Biri
Yan etkiler genellikle hafif ve geçicidir:
• Hafif kızarıklık
• Geçici hassasiyet
• Hafif ödem
• Çok nadiren morluk
Herhangi bir ciddi yan etkisi bildirilmemiştir.
18. ESWT Yapılamayacak Hasta Grupları
• Uygulama bölgesinde açık yara
• Aktif enfeksiyon
• Ciddi kanama bozukluğu
• Kontrollü uygulanması gereken antikoagülan tedavisi
19. ESWT Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler
• Aynı gün normal hayata dönüş mümkündür
• Aşırı sıcak duş önerilmez
• Aynı gün cinsel ilişki çoğu hastada sakınca oluşturmaz
• Penise travmadan kaçınılmalı
• Traksiyon ve ilaç tedavileri ile kombine edilmesi faydalıdır
20. ESWT Tedavisinde Beklenti Ve Gerçekler
• Ağrı azalması: çok yüksek başarı
• Doku yumuşaması: belirgin
• Eğrilik düzelmesi: hafif–orta, hastaya göre değişken
• Sertleşme fonksiyonunda artış: yaygın
• Hastalığın ilerlemesinin durması: akut dönemde güçlü etki
• Cerrahinin yerini almaz
• Doğru hasta seçimi başarının ana belirleyicisidir
21. Sonuç Ve Tedavi Önerisi
Şok dalga tedavisi (ESWT), Peyroni hastalığında:
• Ağrıyı hızla azaltan
• Plak dokusunu yumuşatan
• Eğriliğin ilerlemesini durduran
• Sertleşmeyi destekleyen
• Güvenli ve ameliyatsız bir yöntemdir.
Özellikle akut dönemde uygulandığında son derece değerlidir. Kronik dönemde ise kombine tedavilerle güçlendirilerek iyi sonuçlar alınabilir.
Mesajınızı İletin