Varikosel Nedir ve Neden Önemlidir?

Varikosel, testislerden kirli kanı taşıyan toplardamarların genişlemesidir. Bacaklarda görülen varislere benzer ama bu kez testislerin etrafında olur. Erkek infertilitesinin (kısırlık) en sık görülen ve tedavi edilebilir nedenidir.

Toplumdaki erkeklerin yaklaşık %15’inde varikosel vardır, çocuk sahibi olamayan çiftlerde bu oran %40’a kadar çıkar. Bazı erkekler testislerinde dolgunluk, ağrı veya sıcaklık hissi ile doktora başvururken; bazıları yalnızca sperm testinde düşüklük saptandığında varikosel tanısı alır.

Prof. Dr. Volkan İzol varikoselin önemini şu şekilde özetler:

“Varikosel, erkek kısırlığında en sık gördüğümüz ve cerrahi ile düzeltilebilen problemdir. Doğru hasta seçimi ve mikrocerrahi ile başarı şansı çok yüksektir.”

Varikosel Neden Olur?

Varikoselin en sık nedeni testisten kalbe giden toplardamarlardaki kapakçıkların bozulmasıdır. Bu durumda kan geriye kaçar ve damarlar genişler.

Risk faktörleri:

• Genetik yatkınlık
• Uzun süre ayakta kalmak
• Ağır fiziksel iş yapmak
• Artmış karın içi basıncı (kabızlık, kronik öksürük)

Bu durum testiste ısı artışına, toksik maddelerin birikmesine ve sperm üretiminin bozulmasına yol açar.

Varikosel Belirtileri

Her varikosel belirti vermez. Ancak şu bulgular varsa doktora başvurmak gerekir:

• Skrotumda (torbada) dolgunluk ve şişlik
• Özellikle akşamları artan testis ağrısı
• Testiste küçülme (atrofi)
• Çocuk sahibi olamama
• Sperm testinde sayı veya hareket düşüklüğü

Varikosel genellikle sol tarafta görülür ama iki taraflı da olabilir.

Tanı Yöntemleri

Fizik Muayene

Ayakta yapılan muayenede genişlemiş damarlar “solucan yumağı” gibi ele gelir.

Ultrason (Doppler)

Damar çaplarını ölçer, reflü (geri kaçış) olup olmadığını gösterir.

Tanı çoğunlukla fizik muayene ile konur, ultrason destekleyici amaçla kullanılır.

Varikosel Tedavisi

Tedavi her hastada gerekli değildir. Sadece şu durumlarda önerilir:

• Sperm testinde bozukluk saptanmışsa
• Testis hacminde küçülme varsa
• Ağrı yapıyorsa
• Çocuk sahibi olmak isteyen çiftlerde başka neden bulunmamışsa

Mikrocerrahi Varikosel Ameliyatı

Günümüzde altın standart tedavi mikrocerrahi varikoselektomidir.

Nasıl Yapılır?

• Kasık bölgesinden 2-3 cm’lik küçük bir kesi yapılır.
• Cerrahi mikroskop altında genişlemiş damarlar tek tek bağlanır.
• Lenf damarları ve testis atardamarı korunur.

Avantajları:

• Tekrar etme riski en düşük (yaklaşık %1-2)
• Hidrosel (torbada su toplanması) riski en düşük
• Mikroskop altında daha güvenli damar ayrımı
• Hastalar aynı gün taburcu olabilir

Prof. Dr. Volkan İzol, mikrocerrahi tekniği uygulayan deneyimli bir cerrah olarak şu noktayı vurgular:

“Mikrocerrahi, varikosel tedavisinde altın standarttır. Başarı şansı çok yüksek, komplikasyon oranı son derece düşüktür.”

Diğer Tedavi Seçenekleri

• Açık Ameliyat (Palomo Tekniği): Mikroskopsuz yapılır, tekrar riski daha yüksektir.
• Laparoskopik Cerrahi: Karından girilerek damarlar kliplenir. Avantajı iki taraflı varikoselde kolaylık sağlamasıdır.
• Embolizasyon: Girişimsel radyoloji yöntemiyle damar tıkanır. Tekrar riski daha yüksektir.

Ameliyat Sonrası Süreç ve Taburculuk

• Hastalar genellikle aynı gün veya ertesi gün taburcu edilir.
• 1 hafta içinde normal günlük yaşama dönülebilir.
• Ağır spor aktiviteleri 2-3 hafta ertelenir.
• Sperm parametrelerindeki düzelme 3-6 ay sonra görülür.

Yan Etkiler

Mikrocerrahi varikosel ameliyatının yan etkileri oldukça azdır:

• Hafif şişlik ve morluk
• Nadiren hidrosel
• Çok nadiren damar tekrar açılması

Varikosel ve İnfertilite

Varikosel, sperm sayısı ve hareketini bozarak çocuk sahibi olmayı zorlaştırır. Ameliyat sonrası:

• Sperm hareketliliği artar
• Dölleme kapasitesi yükselir
• Gebelik oranları belirgin artar

Bu nedenle varikosel tedavisi, çocuk sahibi olmak isteyen çiftler için önemli bir basamaktır.

Prof. Dr. Volkan İzol’un Yaklaşımı

Prof. Dr. Volkan İzol, Adana’da mikrocerrahi varikosel ameliyatlarını başarıyla uygulayan bir üroloji profesörüdür. Hastalarına kişiye özel tedavi planı sunar, ameliyat öncesi ve sonrası süreci detaylı şekilde anlatır.

Sonuç

Varikosel, erkek kısırlığının en sık tedavi edilebilir nedenidir. Mikrocerrahi varikosel ameliyatı ile hem testis fonksiyonu korunur hem de sperm kalitesi artar. Erken tanı ve doğru cerrahi teknik, çiftlerin doğal yoldan çocuk sahibi olma şansını yükseltir.