Prostat Kanseri ile Yüzleşmek

Erkeklerde en sık görülen kanserlerden biri olan prostat kanseri, başlangıçta belirti vermediği için çoğu zaman sessizce ilerler. Bazı hastalar idrar yaparken zorlanma, idrarda kan görme gibi şikâyetlerle başvururken; bazıları yalnızca yüksek PSA değeri ile hekime gelir. Bu durum çoğu erkek için kaygı vericidir: “Acaba bende prostat tümörü mü var?”

Prof. Dr. Volkan İzol bu konuda şöyle der:

“Prostat kanseri erken yakalandığında tamamen tedavi edilebilir. Önemli olan doğru zamanda doğru tanıyı koymak ve kişiye uygun tedaviyi seçmek.”

Bu yazıda:

  • Prostat kanseri nedenleri,
  • PSA ve PSA düzeyleri,
  • Tanı yöntemleri ve özellikle MR füzyon biyopsi,
  • Modern kapalı prostat tümör tedavisi yöntemleri,
  • Laparoskopik cerrahi ve ayrıntılı robotik cerrahi anlatımı,
  • Tedavi alternatifleri, maliyet, yan etkiler ve taburculuk süreci
    adım adım ele alınacaktır.

Prostat Kanseri Nedenleri ve Risk Faktörleri

Prostat kanserinin tek bir nedeni yoktur, ancak bazı risk faktörleri belirlenmiştir:

  • Yaş: 50 yaş üstünde sıklığı belirgin artar.
  • Aile Öyküsü: Baba veya erkek kardeşte prostat kanseri varsa risk 2-3 kat artar.
  • BRCA1/BRCA2 Mutasyonu: Meme veya yumurtalık kanseri öyküsü olan ailelerde risk daha yüksektir.
  • Yaşam Tarzı: Kırmızı etten zengin, liften fakir beslenme; obezite ve hareketsizlik.
  • Hormonal Etkiler: Testosteronun prostat hücre büyümesi üzerindeki etkisi.

Bu faktörleri bilmek, özellikle yüksek risk grubundaki erkekler için erken tarama kararını kolaylaştırır.

PSA ve PSA Düzeyleri

PSA (Prostat Spesifik Antijen), prostat bezinden salgılanan bir proteindir. Kan testi ile ölçülür ve prostat tümörübaşta olmak üzere prostat hastalıklarında yükselir.

  • 0-2,5 ng/mL: Genelde normal kabul edilir.
  • Hastanın yaşına ve öyküsüne göre PSA değerlendirilmelidir.

Yalnızca tek başına PSA’ya bakmak yeterli değildir. PSA yoğunluğu, PSA hızı ve serbest/total PSA oranı gibi ek parametreler de değerlendirilir.

Tanı Yöntemleri

Parmakla Rektal Muayene

Basit ama hâlâ geçerliliği olan bir yöntemdir. Sertlik ve nodül varlığı saptanır.

Multiparametrik MR

Prostatın detaylı haritasını çıkarır, şüpheli lezyonları PI-RADS skoruna göre sınıflandırır.

MR Füzyon Biyopsi

Klasik biyopsiden farkı, MR görüntülerinin ultrason ile birleştirilerek yalnızca şüpheli odaklardan örnek alınmasıdır.

  • Daha az sayıda örnekleme
  • Daha yüksek kanser saptama oranı
  • Gereksiz tekrar biyopsilerin önlenmesi

Prof. Dr. Volkan İzol, MR füzyon biyopsiyi yaygın kullanan üroloji profesörlerinden biridir:

“MR füzyon biyopsi sayesinde prostat kanseri tanısında çok daha hedefe yönelik ve doğru sonuçlar elde ediyoruz.”

Tedavi Alternatifleri

Prostat kanserinde tedavi alternatifleri, tümörün evresi ve agresifliğine göre değişir:

  • Aktif İzlem: Düşük riskli hastalarda düzenli PSA ve MR takibi.
  • Radyoterapi: Dıştan ışın tedavisi veya brakiterapi.
  • Fokal Tedaviler: HIFU, kriyoterapi gibi yöntemler seçilmiş olgularda.
  • Cerrahi Tedavi: Radikal prostatektomi, günümüzde çoğunlukla kapalı prostat tümör tedavisi şeklinde yapılır.

 

Kapalı Prostat Tümör Tedavisi

Günümüzde açık cerrahi yerini minimal invaziv yöntemlere bırakmıştır.

  • Laparoskopik cerrahi
  • Robotik cerrahi

Bu iki yöntem sayesinde daha az kan kaybı, daha kısa hastane yatışı ve daha hızlı iyileşme sağlanır.

Laparoskopik Cerrahi

Laparoskopik cerrahi, karında 4-5 küçük delikten girilerek kamera ve uzun aletlerle prostatın çıkarılmasıdır.

  • Daha az ağrı
  • Daha kısa taburculuk
  • Daha küçük yara izi

Başarılı sonuçlar verse de, teknik zorluklar nedeniyle yerini büyük ölçüde robotik cerrahiye bırakmıştır.

Robotik Cerrahi – Ayrıntılı Anlatım

Robotik cerrahi, laparoskopinin ileri formudur. Da Vinci Robotu ile yapılır.

Nasıl Yapılır?

  • Karında 5-6 küçük kesi açılır.
  • Robot kolları yerleştirilir.
  • Cerrah, 3D ve büyütülmüş görüntü eşliğinde ameliyatı konsoldan yönetir.

Avantajları:

  • Mükemmel Görüş: 10 kat büyütme ile en ince damarlar bile seçilir.
  • Sinir Koruma: Ereksiyon sinirleri daha hassas korunur.
  • Daha Az Kanama: Transfüzyon ihtiyacı minimaldir.
  • Daha Hızlı Taburculuk: Çoğu hasta 24-48 saatte evine döner.
  • Daha İyi Kontinans: İdrar tutma fonksiyonu daha hızlı geri gelir.

Prof. Dr. Volkan İzol, robotik cerrahi konusunda geniş vaka deneyimine sahiptir:

“Robotik cerrahi, hem kanseri güvenle çıkarabilmemizi hem de hastanın yaşam kalitesini korumamızı sağlar. En önemli avantajı sinir koruma başarısının çok yüksek olmasıdır.”

Maliyet

Kapalı prostat tümör tedavisi maliyeti kullanılan teknolojiye göre değişir:

  • Laparoskopik cerrahi nispeten daha düşük maliyetlidir.
  • Robotik cerrahi daha pahalıdır, ancak uzun vadede fonksiyonel sonuçların iyi olması nedeniyle tercih edilir.

Yan Etkiler

  • Geçici veya kalıcı idrar kaçırma
  • Sertleşme problemi en sık görülen ve korkulan yan etkilerdir.

Hekiminizin tecrübesi bu yan etkilerin minimal görülmesinde en etkili faktördür. Robotik cerrahi bu yan etkileri en aza indirir.

Taburculuk ve İyileşme Süreci

  • 1-2 gün içinde taburculuk
  • Kateter 5-7 günde çıkarılır
  • 2-3 haftada tam iyileşme
  • Yara izi minimal, ağrı çok azdır

Sık Sorulan Sorular

  • Cinsel hayatım nasıl etkilenir?
    Robotik cerrahi ile sinir koruma tekniği sayesinde sertleşme fonksiyonları daha çabuk geri döner.
  • İdrar kaçırma ne kadar sürer?
    Çoğu hasta 3-6 ay içinde tamamen kuru olur.
  • Maliyet farkı buna değer mi?
    Fonksiyonel sonuçlar ve kısa iyileşme süresi düşünüldüğünde çoğu hasta robotik cerrahiyi tercih eder.

Prof. Dr. Volkan İzol’un Yaklaşımı

Adana’da modern ürolojinin öncülerinden olan Prof. Dr. Volkan İzol, kapalı prostat tümör tedavisinde hem laparoskopik hem robotik cerrahiyi aktif olarak uygulamakta, MR füzyon biyopsi ile tanıyı netleştirdikten sonra hastalarına kişiselleştirilmiş tedavi planı sunmaktadır.

Sonuç

Prostat kanseri, erken teşhis edildiğinde tamamen tedavi edilebilen bir hastalıktır.
Düzenli PSA kontrolleri, MR füzyon biyopsi ile hedefe yönelik tanı ve robotik cerrahi ile hassas tedavi, hastalara hem kanserden kurtulma hem de yaşam kalitesini koruma şansı verir.