Prostat Büyümesi Nedir?

İyi Huylu Prostat Büyümesi (BPH) Belirtileri, Tanısı ve Güncel Tedavi Yöntemleri

Prostat Büyümesi Nedir?

Prostat büyümesi, tıbbi adıyla iyi huylu prostat büyümesi (Benign Prostat Hiperplazisi – BPH), erkeklerde özellikle 50 yaşından sonra sık görülen, prostat bezinin hacim olarak artmasıyla ortaya çıkan iyi huylu bir hastalıktır.

Prof. Dr. Volkan İzol’un klinik pratiğinde de sıkça karşılaşıldığı üzere, prostat büyümesi doğrudan hayati risk oluşturmaz; ancak tedavi edilmediğinde yaşam kalitesini ciddi şekilde düşürür.

Prostat bezi, mesanenin hemen altında yer alır ve idrar kanalını (üretra) bir halka gibi sarar. Prostat dokusu büyüdükçe idrar kanalına baskı yapar ve idrar akımını zorlaştırır. Bu nedenle prostat büyümesi olan hastalarda temel sorunlar **idrar yapma ile ilgili şikâyetlerdir**.

Prostatın Görevi Nedir?

Prostat, erkek üreme sisteminin önemli bir parçasıdır. Temel görevleri şunlardır:

* Meninin sıvı kısmının bir bölümünü üretmek

* Spermlerin hareket kabiliyetini artırmak

* Ejakülasyon sırasında meni akışını düzenlemek

Prostatın kendisi küçük bir organ olmasına rağmen, büyüdüğünde oluşturduğu etkiler oldukça belirgin olabilir.

Prostat Neden Büyür?

Prostat büyümesinin en önemli nedeni **yaşlanmaya bağlı hormonal değişikliklerdir**. Erkeklik hormonu olan testosteron, prostat dokusunda dihidrotestosteron (DHT) adı verilen daha aktif bir hormona dönüşür. DHT, prostat hücrelerinin çoğalmasını uyarır.

### Prostat Büyümesini Tetikleyen Faktörler

* İleri yaş

* Ailede prostat büyümesi öyküsü

* Obezite

* Metabolik sendrom

* Diyabet

* Fiziksel hareketsizlik

* Düzensiz beslenme

* Uzun süreli stres

📌 60 yaş üzerindeki erkeklerin yaklaşık %50’sinde,

📌 80 yaş üzerindekilerin ise %80’inden fazlasında prostat büyümesi tespit edilir.

Prostat Büyümesi Belirtileri Nelerdir?

Prostat büyümesi belirtileri genellikle **yavaş ve sinsi** şekilde ortaya çıkar. Hastalar çoğu zaman bu şikâyetleri yaşlanmanın doğal bir sonucu olarak görüp doktora başvurmayı geciktirir.

Prostat Büyümesinin En Sık Belirtileri Nelerdir?

* İdrara başlamakta zorlanma

* İdrar akımının zayıflaması

* Kesik kesik idrar yapma

* İdrarı tam boşaltamama hissi

* Sık idrara çıkma

* Gece idrara kalkma (noktüri)

* Ani idrar sıkışması

* İdrar sonrası damlama

Prof. Dr. Volkan İzol, bu belirtilerin yalnızca prostat büyümesine özgü olmadığını; mesane hastalıkları, prostat kanseri ve nörolojik sorunların da benzer şikâyetlere yol açabileceğini özellikle vurgulamaktadır.

Prostat Büyümesi Kansere Dönüşür mü?

Bu soru hastalar tarafından en sık sorulan sorulardan biridir.

👉 **Hayır.**

İyi huylu prostat büyümesi **prostat kanserine dönüşmez**. Ancak aynı kişide hem prostat büyümesi hem de prostat kanseri **bir arada bulunabilir**. Bu nedenle düzenli takip hayati önem taşır.

Prostat Büyümesi Nasıl Teşhis Edilir?

Prostat büyümesinin tanısı çoğu zaman basit, ağrısız ve kısa sürede konulabilir.

### Tanıda Kullanılan Yöntemler

**1. Hasta Öyküsü ve Şikâyetlerin Değerlendirilmesi**

Hastanın idrar yapma alışkanlıkları, gece idrara kalkma sayısı ve yaşam kalitesi sorgulanır.

**2. IPSS (Uluslararası Prostat Semptom Skoru)**

Hastanın şikâyetlerinin derecesini objektif olarak ölçen bir testtir.

**3. Parmakla Prostat Muayenesi**

Prostatın büyüklüğü ve sertliği değerlendirilir.

**4. PSA (Prostat Spesifik Antijen) Testi**

Prostat kanseri açısından yol göstericidir.

**5. Üroflowmetri (İdrar Akım Testi)**

İdrar akım hızı ve süresi ölçülür.

**6. Ultrasonografi**

Prostat hacmi ve mesanede kalan idrar miktarı belirlenir.

**Prof. Dr. Volkan İzol**’un yaklaşımında, her prostat büyümesi saptanan hastaya otomatik olarak ilaç ya da ameliyat önerilmez; **kişiye özel değerlendirme** yapılır.

## Prostat Büyümesi Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Tedavi edilmeyen prostat büyümesi zamanla ciddi sorunlara yol açabilir:

* İdrar retansiyonu (hiç idrar yapamama)

* Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları

* Mesane taşı

* Mesane kasında kalıcı hasar

* Böbrek fonksiyon bozukluğu

Bu nedenle şikâyetler hafif olsa bile üroloji kontrolü ihmal edilmemelidir.

Prostat Büyümesinde Tedavi Seçenekleri Nelerdir?

Tedavi planı; hastanın yaşı, şikâyet düzeyi, prostat hacmi ve beklentilerine göre belirlenir.

laç Tedavisi

Genellikle hafif ve orta düzey şikâyeti olan hastalarda tercih edilir.

* Alfa blokerler (idrar akımını rahatlatır)

* 5-alfa redüktaz inhibitörleri (prostat hacmini küçültür)

* Kombine tedaviler

—

Minimal İnvaziv Tedaviler

* Su buharı tedavisi (Rezum)

* Prostat içine uygulanan enerji bazlı yöntemler

Bu yöntemler seçilmiş hastalarda cerrahiye alternatif olabilir.

Cerrahi Tedaviler

İlaç tedavisinden fayda görmeyen veya ileri şikâyeti olan hastalarda uygulanır.

* Kapalı prostat ameliyatları

* Lazer prostat ameliyatları

* Prostat enükleasyon yöntemleri

Amaç:

* İdrar kanalını kalıcı olarak açmak

* Şikâyetleri ortadan kaldırmak

* Hastanın yaşam kalitesini artırmak

—

Prostat Büyümesi Cinsel Hayatı Etkiler mi?

Prostat büyümesi ve kullanılan bazı ilaçlar cinsel fonksiyonları dolaylı olarak etkileyebilir.

Ancak doğru tedavi planlaması ile hem idrar şikâyetleri hem de cinsel yaşam birlikte korunabilir.

—

Prostat Büyümesi Olan Hastalara Öneriler

* Akşam saatlerinde sıvı tüketimini azaltın

* Alkol ve kafeini sınırlayın

* Uzun süre idrar tutmaktan kaçının

* Düzenli egzersiz yapın

* Yıllık üroloji kontrollerinizi ihmal etmeyin

Sonuç

Prostat büyümesi, erkeklerin büyük çoğunluğunu etkileyen yaygın ancak yönetilebilir bir hastalıktır. Erken tanı ve kişiye özel tedavi ile hem ameliyatsız hem de modern cerrahi yöntemlerle başarılı sonuçlar elde edilebilir.

Prof. Dr. Volkan İzol’un da benimsediği yaklaşımda amaç, hastanın yalnızca idrar şikâyetlerini değil, genel yaşam kalitesini de iyileştirmektir.