Merhaba, ben Prof. Dr. Volkan İzol.

Hastalarımın en çok kaygı duyduğu sorulardan biri şudur:

“Hocam, bana mesanemin alınması gerektiği söylendi. Gerçekten şart mı? Bundan sonra hayatım nasıl olacak?”

Bu soru çok doğal. Çünkü mesane almak yalnızca bir ameliyat değildir, kişinin günlük hayatını, idrar yapma şeklini ve hatta psikolojisini etkileyen büyük bir karardır.

Ama doğru hastada, doğru zamanda yapıldığında hayat kurtarıcıdır.

Bu yazıda, mesanenin hangi durumlarda alınması gerektiğini, hangi cerrahi yöntemlerin kullanıldığını, ameliyat sonrası hayatınızı, yeni mesane (neobladder) seçeneklerini ve sık sorulan soruları tüm detaylarıyla anlatacağım.

Mesane, böbreklerden gelen idrarı depolayan, kasıldığında idrarı dışarı atan elastik bir organdır. Ortalama 400–500 ml kapasitesi vardır.

Mesanenin alınması demek, bu depolama işlevinin başka bir yapıya devredilmesi anlamına gelir. Bu nedenle ameliyat öncesi detaylı hazırlık ve hastanın bilgilendirilmesi çok önemlidir.

Mesane alınmasının en sık nedeni budur.

•Kanser mesanenin yüzeyinde (yüzeyel) ise genellikle kapalı cerrahi (TUR-MT) ile temizlenir.

•Ancak kas tabakasına ilerlemişse (T2 ve üzeri tümörler) radikal sistektomi altın standarttır.

Bu ameliyat, kanserin yayılmasını önlemek ve hayatı kurtarmak için yapılır.

BCG tedavisine rağmen sürekli tekrarlayan veya agresifleşen tümörlerde mesanenin korunması hastaya zarar verir. Bu durumda erken sistektomi yapılırsa sağkalım çok daha iyidir.

3. Radyoterapiye veya Kemoterapiye Dirençli Kanser

Organ koruyucu tedavilerden sonuç alınmazsa mesanenin alınması gerekir.

Ağır trafik kazaları, ateşli silah yaralanmaları sonucu mesane tamir edilemeyecek şekilde hasar görebilir. Bu durumda mesane çıkarılır ve yeni idrar yolu yapılır.

5. İleri Fonksiyon Kaybı

•Ağır nörojen mesane (örneğin omurilik felci sonrası)

•Kontrolsüz mesane kasılmaları, böbrek hasarı riski

•Küçülmüş, çok ağrılı mesaneler (örneğin şiddetli interstisyel sistit)

Bu durumlarda hastanın yaşam kalitesini artırmak ve böbrekleri korumak için mesane çıkarılır.

Mesanenin alınması kararı tek bir PSA ya da tek bir film sonucu ile verilmez.

•Sistoskopi: Kamera ile mesanenin doğrudan incelenmesi

•Biyopsi: Kesin tanı

•BT/MR: Kanserin yayılımını değerlendirme

•PET-CT: Uzak organ metastazı var mı?

•Multidisipliner konsey: Onkolog, radyolog ve ürolog ortak karar verir

Ben hastalarıma bu süreci ayrıntılı olarak anlatır, ailelerini de sürece dahil ederim. Kararın bilinçli verilmesi, ameliyat sonrası uyumu kolaylaştırır.

Ameliyat Teknikleri: Radikal Sistektomi

Açık Sistektomi

Karından büyük bir kesi ile yapılır. Geleneksel yöntemdir ancak iyileşme süresi daha uzundur.

Laparoskopik Sistektomi

Küçük deliklerden girilerek kamera ve uzun aletlerle yapılır.

Avantajları:

•Daha az kan kaybı

•Daha az ağrı

•Daha hızlı taburculuk

Robotik Sistektomi

Günümüzde altın standart haline gelmektedir.

•3D ve büyütülmüş görüntü

•Daha hassas dikiş teknikleri

•Sinir koruma olasılığı daha yüksek

•Daha iyi idrar tutma ve cinsel fonksiyon sonuçları

Prof. Dr. Volkan İzol olarak, robotik cerrahiyi özellikle uygun hastalarda tercih ediyorum. Çünkü hem onkolojik hem de fonksiyonel sonuçları en iyi veren yöntemdir.

Yeni Mesane (Ortotopik Neobladder)

Hastalarımın en çok merak ettiği konulardan biri:

“Hocam, torba taşımak zorunda mıyım?”

Uygun hastalarda, ince bağırsaktan yeni bir mesane yaparak idrarı doğal yoldan yapma imkânı sunuyoruz.

Avantajları:

•Torba yok

•İdrar yapma hissi korunur

•Yaşam kalitesi çok daha yüksek

Dezavantajları:

•İlk aylarda eğitim gerekir

•Gece idrar kaçırma olabilir

•Mesanenin elle boşaltılması gerekebilir

Diğer İdrar Yolu Alternatifleri

•İleal Konduit (Bricker): Karında küçük torba taşınır. Basit ve güvenilir yöntemdir.

•Kutanöz Kontinan Diversiyon: Karında cilt altında iç rezervuar yapılır, hasta kateter ile boşaltır.

Her hasta için en uygun seçenek ayrı değerlendirilir.

Ameliyat Sonrası Süreç

•Ortalama hastanede kalış: 7–10 gün

•Kateterler 10-14 gün sonra çekilir

•İlk haftalarda bol sıvı alımı ve mobilizasyon çok önemlidir

•Yeni mesane yapılan hastalarda idrar eğitimi süreci başlar

Yan Etkiler ve Uzun Dönem Takip

•Kanama, enfeksiyon, yara komplikasyonları

•Bağırsak ile ilgili problemler

•Vitamin B12 eksikliği

•Uzun vadede böbrek fonksiyonlarının izlenmesi gerekir

Düzenli takip hayat kurtarıcıdır. Ben hastalarıma 3 ayda bir kontrol öneriyorum, ilk 2 yıl çok kritik.

Mesane alınması ciddi bir dönüşüm sürecidir.

•Başlangıçta kaygı ve korku normaldir

•Çoğu hasta 3-6 ay içinde yeni hayatına alışır

•Sosyal yaşam, iş hayatı ve hatta cinsel yaşam büyük ölçüde normale döner

Destekleyici tedaviler ve psikolojik danışmanlık bu süreci kolaylaştırır.

•Mesanem alınırsa torbasız yaşama şansım var mı?

Evet, uygun hastalarda neobladder yapılabilir.

•Cinsel hayatım nasıl etkilenir?

Sinir koruyucu cerrahi ile cinsel fonksiyon korunabilir.

•Bu ameliyat çok mu zor?

Evet, büyük bir ameliyat ama deneyimli ellerde başarı oranı çok yüksektir.

Benim yaklaşımımda, mesane alınması kararı kişiselleştirilmiş olmalıdır.

Robotik cerrahiyi ve sinir koruyucu teknikleri kullanarak hem kanseri tamamen temizlemeyi hem de hastalarımın yaşam kalitesini en üst düzeyde tutmayı hedefliyorum.

Mesane alınması kararı kolay değildir ama kas invaziv mesane kanseri gibi durumlarda hayat kurtarır.

Modern cerrahi tekniklerle hastalar daha az ağrı, daha kısa hastanede kalış ve daha iyi fonksiyonel sonuçlar ile yeni hayatlarına adapte olabilir.