Erektil Disfonksiyon
Erektil Disfonksiyon (Sertleşme Bozukluğu) Nedir?
Erektil Disfonksiyon (ED) Tanımı
Erektil disfonksiyon (ED), halk arasında bilinen adıyla sertleşme bozukluğu; bir erkeğin cinsel ilişki için gerekli olan penil sertliği sağlayamaması, yeterli düzeyde sürdürememesi veya ilişki sırasında sertliğin kaybolması durumudur.
Tıbbi olarak erektil disfonksiyon, en az 3 ay süreyle devam eden ve kişinin cinsel yaşam kalitesini olumsuz etkileyen bir durum olarak tanımlanır.
Önemli noktalar
Erektil disfonksiyon ≠ geçici sertleşme sorunu
Sertleşme bozukluğu ≠ yaşlanmanın kaçınılmaz sonucu
Sertleşme Bozukluğu Ne Kadar Sık Görülür?
40 yaş üzeri erkeklerde: %30–40
60 yaş üzeri erkeklerde: %50’nin üzerinde
Diyabetli erkeklerde: %60–70
Kalp damar hastalığı olanlarda: çok daha yüksek
📌 Erektil disfonksiyon, çoğu zaman kalp ve damar hastalıklarının erken habercisi olabilir.
Ereksiyon (Sertleşme) Mekanizması Nasıl Çalışır?
Normal bir sertleşme için aşağıdaki sistemlerin uyum içinde çalışması gerekir.
Beyin ve merkezi sinir sistemi
Cinsel istek (libido)
Psikolojik uyarı
Görsel, dokunsal ve zihinsel uyaranlar
Periferik sinir sistemi
Pelvik sinirler
Kavernöz sinirler
Damar sistemi
Penis arterlerinde genişleme
Kavernöz cisimlerde kan dolumu
Venöz kaçışın baskılanması
Hormonal sistem
Testosteron
Tiroid hormonları
Prolaktin dengesi
📌 Bu zincirin herhangi bir halkasındaki bozulma, erektil disfonksiyon ile sonuçlanır.
Erektil Disfonksiyonun Nedenleri
Damar kaynaklı sertleşme bozukluğu
En sık görülen ED nedenidir.
Damar sertliği (ateroskleroz)
Hipertansiyon
Diyabet
Sigara
Hiperlipidemi
Metabolik sendrom
📌 Penis damarları çok ince olduğu için sertleşme bozukluğu, kalp krizi veya felçten yıllar önce ortaya çıkabilir.
Nörolojik nedenlere bağlı ED
Omurilik yaralanmaları
Bel fıtığı ameliyatları
Multipl skleroz (MS)
Parkinson
Diyabetik nöropati
Pelvik cerrahiler sonrası sinir hasarı
📌 Prostat, mesane ve rektum cerrahileri sonrası görülen ED bu gruptadır.
Hormonal (endokrinolojik) nedenler
Testosteron düşüklüğü
Hipogonadizm
Tiroid bozuklukları
Prolaktin yüksekliği
Kortizol dengesizlikleri
📌 Testosteron eksikliği;
Sertleşmenin kalitesini
Cinsel isteği
Tedaviye yanıtı
doğrudan etkiler.
Psikolojik sertleşme bozukluğu
Özellikle genç erkeklerde sık görülür.
Performans kaygısı
Depresyon
Anksiyete
İlişki sorunları
Travmatik cinsel deneyimler
📌 Sabah sertleşmesi olan ancak ilişki sırasında sertleşemeyen erkeklerde psikojenik ED ön plandadır.
İlaçlara bağlı erektil disfonksiyon
Antidepresanlar (SSRI)
Tansiyon ilaçları
Prostat ilaçları
Bazı kalp ilaçları
Kemoterapötikler
📌 İlaca bağlı ED’de ilaç değişikliği çoğu zaman yeterlidir.
Cerrahi ve radyoterapi sonrası ED
Radikal prostat kanseri cerrahileri
Mesane kanseri ameliyatları
Pelvik radyoterapi
Testis cerrahileri
📌 Sinir koruyucu cerrahi yapılmayan hastalarda risk artar.
Sertleşme Bozukluğu İçin Risk Faktörleri
İleri yaş
Obezite
Sedanter yaşam
Sigara ve alkol
Uyku apnesi
Kronik stres
Uzun süreli bisiklet kullanımı
Erektil Disfonksiyon Tanısı Nasıl Konur?
Ayrıntılı hasta öyküsü
Sertleşme süresi
Başlangıç zamanı
Sertlik derecesi
Sabah sertleşmesi
Partner durumu
Uluslararası anketler
IIEF (International Index of Erectile Function)
SHIM skoru
📌 Tanı kadar tedavi başarısını değerlendirmek için de kullanılır.
Laboratuvar testleri
Total ve serbest testosteron
Açlık kan şekeri
HbA1c
Lipid profili
Prolaktin
TSH
Görüntüleme
Penil Doppler Ultrason
Arteriyel yetmezlik
Venöz kaçak
Damar yapısı değerlendirilir
📌 ED tanısında altın standarttır.
Erektil Disfonksiyon Tedavi Seçenekleri
Yaşam tarzı değişiklikleri
Ağızdan ilaçlar
Penis içi enjeksiyon tedavileri
Vakum cihazları
Şok dalga tedavisi
Rejeneratif tedaviler
Penil protez cerrahisi
📌 Tedavi, nedene göre ve kişiye özel planlanmalıdır.
Erektil Disfonksiyon Tedavisinde Temel İlke
Erektil disfonksiyon tek tip bir reçete ile değil;
neden
yaş
eşlik eden hastalıklar
beklenti
partner durumu
göz önünde bulundurularak kişiye özel planlanmalıdır.
Yaşam Tarzı Değişiklikleri (Tedavinin Temeli)
Hafif ve orta dereceli ED’de tek başına bile yeterli olabilir.
Sigaranın bırakılması
Kilo verilmesi
Haftada en az 150 dakika egzersiz
Akdeniz tipi beslenme
Uyku düzeni
Alkol tüketiminin azaltılması
📌 Bu düzenlemeler sadece ED’yi değil, kalp–damar sağlığını da iyileştirir.
Ağızdan Alınan İlaçlar (PDE-5 İnhibitörleri)
Sildenafil
Tadalafil
Vardenafil
Avanafil
Etki mekanizması
Penis damarlarında gevşeme
Kan doluşunun artması
Sertleşmenin oluşmasını ve sürmesini kolaylaştırma
📌 Cinsel uyarı olmadan etkili değildirler.
İlaç karşılaştırması
Sildenafil: 30–60 dk / 4–6 saat
Tadalafil: 30 dk / 24–36 saat
Vardenafil: 30 dk / 6–8 saat
Avanafil: 15–30 dk / 6 saat
📌 Tadalafil “hafta sonu hapı” olarak da bilinir.
Ağızdan İlaçlara Yanıt Yoksa
“İlaç işe yaramadı” demek,
“tedavi bitti” demek değildir.
Penis İçi Enjeksiyon Tedavileri
İlacın doğrudan kavernöz cisimlere verilmesi
Güçlü damar genişlemesi
Sinir ve hormonlardan bağımsız etki
En etkili non-cerrahi tedavilerden biridir.
Vakum Cihazları
Negatif basınçla kan doluşu sağlar
Mekanik sertleşme oluşturur
Doğal his azdır ancak işlevseldir.
Şok Dalga Tedavisi (ESWT)
Yeni damar oluşumunu destekler
Damar fonksiyonunu iyileştirir
Tek başına mucize değildir, kombine tedavinin parçasıdır.
Rejeneratif Tedaviler (PRP – Eksozom – Kök Hücre)
Doku onarımı
Sinir ve damar iyileşmesi hedeflenir
Standart tedavinin alternatifi değil, tamamlayıcısıdır.
Penil Protez Cerrahisi (Kalıcı Çözüm)
Tüm tedaviler başarısızsa ve kalıcı çözüm isteniyorsa uygulanır.
Bükülebilir (malleable)
Şişirilebilir (inflatable)
Günümüzde hasta memnuniyeti %90’ın üzerindedir.
Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Cinsel isteksizlik
Depresyon
İlişki sorunları
Özgüven kaybı
Sosyal izolasyon
Sonuç ve Genel Değerlendirme
Erektil disfonksiyon günümüzde yüksek başarıyla tedavi edilebilen bir durumdur.
Önemli olan;
doğru tanı
altta yatan nedenin bulunması
kişiye özel tedavi planıdır
Sertleşme bozukluğu kader değildir.
Erken başvuru ve bilimsel yaklaşım ile çözüm mümkündür.
Mesajınızı İletin